Nhiều người thường nhầm lẫn giữa “va chạm giao thông” và “tai nạn giao thông”, dẫn đến không hiểu rõ tại sao cùng là hành vi vi phạm nhưng mức xử phạt lại khác nhau. Tuy nhiên, theo quy định pháp luật hiện hành, hai khái niệm này được phân biệt dựa trên mức độ hậu quả gây thiệt hại về người và tài sản.
1. Căn cứ pháp lý để phân biệt
Luật sư Đặng Thành Chung – Đoàn Luật sư TP Hà Nội cho biết, việc phân biệt “va chạm giao thông” và “tai nạn giao thông” được căn cứ theo Điều 5 Thông tư số 26/2024/TT-BCA do Bộ Công an ban hành. Đây là văn bản quy định về công tác thống kê, tổng hợp, xây dựng, khai thác và quản lý cơ sở dữ liệu liên quan đến tai nạn giao thông đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa.
Cụ thể, Điều 5 của thông tư này nêu rõ: “Theo mức độ hậu quả thiệt hại về người và tài sản thì tai nạn giao thông được chia thành các cấp độ gồm: vụ tai nạn giao thông đặc biệt nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, nghiêm trọng, ít nghiêm trọng và vụ va chạm giao thông.”
Điều này có nghĩa là va chạm giao thông thực chất cũng được xếp vào nhóm tai nạn giao thông, nhưng là loại nhẹ nhất – mức thấp nhất trong hệ thống phân loại của cơ quan chức năng.
2. Thế nào là “va chạm giao thông”?
Một vụ việc được xác định là va chạm giao thông nếu mức độ thiệt hại không vượt quá các ngưỡng tối thiểu của tai nạn giao thông ít nghiêm trọng. Cụ thể, theo quy định hiện hành, một vụ va chạm giao thông được xác định nếu thuộc một trong các trường hợp sau:
- Chỉ gây thương tích cho một người, và tỷ lệ tổn thương cơ thể dưới 11%;
- Gây thương tích cho từ hai người trở lên, nhưng tổng tỷ lệ thương tật của tất cả các nạn nhân vẫn dưới 11%;
- Gây thiệt hại về tài sản dưới 10 triệu đồng.
Nếu hậu quả vượt trên các ngưỡng nói trên thì vụ việc sẽ được phân loại là tai nạn giao thông.
3. Thế nào là “tai nạn giao thông”?
Tai nạn giao thông là thuật ngữ chỉ các vụ việc gây thiệt hại nghiêm trọng hơn về người hoặc tài sản. Tùy theo mức độ, các vụ tai nạn này sẽ được phân thành các cấp độ như:
- Tai nạn ít nghiêm trọng
- Tai nạn nghiêm trọng
- Tai nạn rất nghiêm trọng
- Tai nạn đặc biệt nghiêm trọng
Việc xác định mức độ thương tật sẽ căn cứ theo Thông tư số 22/2019/TT-BYT ngày 28/8/2019 của Bộ Y tế, quy định về tỷ lệ phần trăm tổn thương cơ thể sử dụng trong giám định pháp y và giám định pháp y tâm thần. Trong khi đó, thiệt hại về tài sản sẽ được xác định thông qua kết luận định giá tài sản, chứng thư thẩm định giá hoặc các tài liệu có giá trị chứng minh tương ứng.
4. Vì sao lỗi “va chạm” và “tai nạn” bị xử lý khác nhau?
Việc áp dụng mức xử phạt khác nhau giữa hai lỗi này là hoàn toàn có cơ sở pháp lý và xuất phát từ thực tiễn hậu quả mà mỗi hành vi gây ra.
- Với va chạm giao thông, do mức độ thiệt hại nhẹ, hậu quả không lớn, nên hành vi vi phạm thường chỉ bị xử lý hành chính, như: phạt tiền, tước giấy phép lái xe trong thời gian ngắn, hoặc yêu cầu bồi thường dân sự.
- Ngược lại, nếu vụ việc được xác định là tai nạn giao thông, đặc biệt là gây hậu quả nghiêm trọng về người (thương tích nặng, tử vong) hoặc tài sản (gây thiệt hại lớn), thì người vi phạm hoàn toàn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017.
Điều 260 quy định về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ, với mức phạt cao nhất lên đến 15 năm tù trong các trường hợp gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
5. Lưu ý từ thực tiễn
Trong thực tế, không ít trường hợp ban đầu tưởng chỉ là va chạm nhỏ, nhưng sau quá trình giám định thiệt hại, tỷ lệ thương tật hoặc tài sản thiệt hại vượt ngưỡng quy định, khiến vụ việc bị nâng cấp thành tai nạn giao thông và người liên quan đối mặt với hậu quả pháp lý nặng hơn.
Vì vậy, người tham gia giao thông cần hiểu rõ sự khác biệt này để có nhận thức đúng về hậu quả mà hành vi của mình có thể gây ra. Đồng thời, khi có sự cố xảy ra, cần bình tĩnh xử lý, hợp tác với cơ quan chức năng để xác định rõ mức độ vi phạm, tránh hành vi bỏ trốn hoặc cản trở quá trình điều tra – vốn có thể làm tình hình trở nên nghiêm trọng hơn.
Tóm lại, lỗi “va chạm giao thông” và “tai nạn giao thông” tuy có thể phát sinh trong các tình huống tương tự, nhưng cách xử lý pháp lý lại khác nhau rất rõ ràng. Sự phân biệt này chủ yếu dựa trên mức độ thương tích về người và giá trị thiệt hại về tài sản. Hiểu rõ ranh giới giữa hai khái niệm này không chỉ giúp người dân nhận thức đầy đủ trách nhiệm của mình khi tham gia giao thông, mà còn hạn chế những rủi ro pháp lý không đáng có.
Bạn có thể tham khảo thêm một số dòng xe khác của Hyundai tại đây:
Kênh thông tin của Hyundai Phạm Hùng:
Facebook: https://www.facebook.com/HyundaiiLevanluong
Zalo: https://zalo.me/0868446340
Phân biệt va chạm và tai nạn giao thông: trả lời nhanh
Trả lời nhanh: Va chạm giao thông thường là sự cố nhẹ, thiệt hại giới hạn và có thể xử lý tại chỗ; tai nạn giao thông là sự kiện gây thương tích, tử vong hoặc thiệt hại tài sản cần lập hồ sơ, bảo vệ hiện trường và báo cơ quan chức năng.
Checklist xử lý đúng sau sự cố
- Giảm tốc, bật đèn cảnh báo và đưa xe vào vị trí an toàn nếu có thể.
- Kiểm tra người bị nạn, gọi 115 khi cần và không tự ý di chuyển người bị thương nặng.
- Chụp ảnh hiện trường, biển số, vị trí xe và trao đổi thông tin bảo hiểm.
- Liên hệ công an khi có thương tích, tranh chấp hoặc thiệt hại lớn.
Tư vấn xe Hyundai tại Hà Nội
Nếu cần kiểm tra xe sau va chạm hoặc tư vấn phương án sửa chữa, khách hàng có thể liên hệ Hyundai Phạm Hùng – Thành Công. Showroom 1S tại 16A Phạm Hùng, Từ Liêm, Hà Nội thuận tiện cho khu vực Cầu Giấy, Nam Từ Liêm, Bắc Từ Liêm; showroom 3S tại 987 Tam Trinh, Hoàng Mai, Hà Nội phục vụ Hoàng Mai, Hai Bà Trưng và phía Nam thành phố. Tham khảo Hyundai Palisade, Hyundai Tucson, Hyundai Santa Fe hoặc liên hệ tư vấn.
